تشخیص فلج مغزی-مرکز کاردرمانی و گفتاردرمانی افق مرزداران- غرب تهران

تشخیص فلج مغزی

تشخیص فلج مغزی

تشخیص

اگر پزشک خانوادگی و یا متخصص اطفال شما مظنون باشد که کودک شما مبتلا به فلج مغزی است، علائم و نشانه های کودک شما را ارزیابی می کند، سوابق پزشکی فرزندتان را بررسی می کند و یک ارزیابی فیزیکی انجام می دهد. پزشک شما ممکن است شمارا نزد یک متخصص تعلیم دیده در زمینه درمان کودکان دارای شرایط خاص مغزی و اعصابی (متخصص مغز و اعصاب) ارجاء دهد.همچنین دکتر شما یکسری آزمایشات جهت تشخیص علل احتمالی این موضوع انجام خواهد داد.

اسکن مغزی

فن آوری های تصویر برداری مغز می تواند قسمت های آسیب دیده مغز و یا قسمت هایی از مغز را که به صورت غیر طبیعی رشد کرده اند را مشخص کند. این آزمایشات ممکن است شامل موارد زیر باشد:

تصویر برداری رزونانس مغناطیسی (MRI) : یک MRI با استفاده از امواج رادیویی و یک میدان مغناطیسی، جزئیاتی سه بعدی و یا عکس هایی طبقه بندی شده از مغز کودک شما تهیه می کند. MRI اغلب می تواند ضایعات ویا نا هنجاری های مغز کودک شمارا تشخیص دهد و در تشخیص فلج مغزی بسیار مفید و پر کاربرد است.

این تست بدون درد است اما پر سرو صداست و می تواند تا یک ساعت طول بکشد. احتمالا به کودک شما از قبل یک آرامبخش داده خواهد شد.معمولا ترجیح داده می شود در آزمایشات شامل تصویر برداری، MRI انجام شود.

سونوگرافی جمجمه را می شود در دوران نوزادی انجام داد. سونوگرافی جمجمه از امواج صوتی با فرکانس بالا برای گرفتن تصاویری از مغز، استفاده می کند. سونوگرافی یک تصویر دقیق تولید نمی کند اما ممکن است از آن استفاده شود، زیرا سریع و ارزان است و می تواند ارزیابی  اولیه ارزشمندی از مغز را فراهم کند.

اکتروانسفالوگرام (EEG)

اگر فرزند شما تشنج داشته باشد، پزشک شما ممکن است اکتروانسفالوگرام (EEG) را برای تعیین اینکه آیا او مبتلا به صرع است؛ که اغلب در کودکان مبتلا به فلج مغزی پیش می آید، سفارش می کند. در آزمایش EEG یکسری الکترود ها به پوست سر کودک شما اعمال (چسبانده) می شود. EEG فعالیت الکتریکی مغز کودک شما را ثبت می کند، اگر صرع داشته باشند، طبیعی است که تغیراتی در الگو های امواج مغزی کودک شما ایجاد شود.

تست های آزمایشگاهی

آزمایشات آزمایشگاهی ممکن است برای مشکلات ژنتیکی و متابولیکی نیز مورد استفاده قرار بگیرند.

آزمایش های اضافی جهت تشخیص فلج مغزی

اگر تشخیص داده شود که کودک شما مبتلا به فلج مغزی است، ممکن است شمارا به متخصصانی جهت ارزیابی شرایط مختلف مرتبط با بیماری، ارجاء دهند.

این آزمایشات می توانند وجود مشکلات زیر را مشخص کنند:

  • اختلال بینایی
  • اختلال شنوایی
  • تاخیر و یا اختلال در گفتار
  • معلولیت های ذهنی
  • دیگر تاخیر های رشدی
  • اختلالات حرکتی

درمان

کودکان و بزرگسالانی که مبتلا به فلج مغزی هستند نیاز به مراقبت بلند مدت با یک تیم مراقبت پزشکی دارند. این تیم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

متخصص اطفال و یا متخصص توانبخشی: پزشک متخصص اطفال بر برنامه درمان و مراقبت های پزشکی نظارت می کند.

متخصص مغز و اعصاب: ممکن است یک متخصص آموزش دیده برای تشخیص و درمان کودکان دارای اختلالت مغزی و عصبی، در مراقبت از فرزند شما دخیل باشد.

جراح ارتوپد: ممکن است یک پزشک آموزش دیده در زمینه اختلالات استخوانی و عضلانی، برای تشخیص و درمان مشکلات و شرایط مختلف عضلانی فرزند شما دخیل باشد.

فیزیوتراپیست: یک فیزیوتراپ ممکن است برای بهتر شدن قدرت و مهارت راه رفتن و کشش دادن عضلات، به کودک شما کمک کند.

کاردرمانگر: یک کاردرمانگر می تواند برای کودک شما درمانی را در جهت پیشرفت دادن مهارت های روزانه و یادگیری استفاده از وسایل قابل تطبیق دادن که به فعالیت های روزانه کمک می کند، ارائه دهد.

آسیب شناس گفتار و زبان: اگر کودک شما از مشکلات گفتاری، زبانی و یا مشکلاتی در بلع رنج می برد، ممکن است یک دکتر آموزش دیده برای تشخیص و درمان اختلالات گفتاری و زبانی با کودک شما کار کند.

درمانگر رشدی: یک درمانگر رشدی می تواند درمانی را برای کودک شما در جهت کمک به پیشرفت رفتارهای مناسب، مهارت های اجتماعی و فردی ارائه دهد.

متخصص سلامت .وان: ممکن است یک متخصص سلامت روان مانند یک روانپزشک در مراقبت از کودک شما دخیل باشد. او ممکن است به شما و فرزندتان کمک کند تا بتوانید با معلولیت فرزندتان کناربیایید.

درمانگر سرگرمی و تفریح: این درمانگر در برنامه های هنری و فرهنگی،ورزشی و سایر رویدادهایی که به کودک شما کمک می کند تا مهارت ها و توانایی های فیزیکی و شناختی خود را گسترش دهند، مشارکت می کند. والدین کودکان اغلب پیشرفت کودک خود در صحبت کردن، بالا رفتن عزت نقس و بهبود آنها از نظر احساسی را متوجه می شوند.

مددکار اجتماعی: یک مددکار اجتماعی ممکن است برای پیدا کردن خدمات مناسب و یا جابه جایی برنامه مراقبتی فرزندتان، به خوانوادتان کمک کند.

معلم آموزش عالی: یک معلم آموزش عالی، ناتوانی های یادگیری را مشخص می کند، نیازهای آموزشی را تعیین می کند و منابع آموزشی مناسب را به شما معرفی می کند.

داروها

ممکن است داروهایی که می توانند تنگی عضلات را کاهش دهند، جهت بالابردن توانایی های عملکردی، درمان درد و مدیریت عوارض ناشی از اسپاسم یا سایر علائم فلج مغزی استفاده شوند.

مهم است که در مورد خطرات دارویی و یا اینکه آیا دارو درمانی برای نیازهای کودک شما مناسب است یا خیر، با پزشک خود صحبت کنید. انتخاب دارو به این بستگی دارد که آیا این مشکل تنها بر عضلاتی مشخص (جداشده) و یا بر کل بدن (به صورت عمومی) تاثی گذاشته است. درمان های دارویی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

حالت اسپاستیک بر عضله جداشده: وقتی که یک گروه از عضلات جدا شده و مشخص دچار حالت اسپاستیک هستند، پزشک ممکن است تزریق “بوتولین توکسین” (بوتاکس) را به طور مستقیم به عضله یا عصب و یا به هردو را توصیه کند. تزریق بوتاکس ممکن است بر بهبودی ریزش بزاق دهان هم کمک کند. در صورت تشخیص، کودک شما هر سه ماه یکبار به تزریق نیاز خواهد داشت.

عوارض جانبی ممکن است شامل درد، علائم خفیف آنفولانزاف کبودی یا ضعف شدید باشد. عوارض جانبی جدی دیگر ممکن شامل مشکلاتی در تنفس و بلعیدن باشد.

حالت اسپاستیک عمومی: اگر کل بدن دچار حالت اسپاستیک باشد، ممکن است آرامبخش های عضلانی دهانی، گرفتگی و سفت شدگی عضلات را آرام کند. این داروها شامل دیازپام (والیوم)، دانترولن (دندریوم) و باکلوفن (گابلوفن) می باشند.

دیازپام دارای خطر وابستگی است، به همین دلیل برای مصارف طولانی مدت توصیه نمی شود. عوارض جانبی آن شامل خواب آلودگی، ضعف و ریزش بزاق دهان می باشد.

عوارض جانبی دانترولن عبارتند از: خواب آلودگی، ضعف، تهوع و اسهال.

عوارض جانبی باکلوفن خواب آلودگی، گیجی و تهوع می باشد. توجه داشته باشید که باکلوفن می تواند به طور مستقیم به لوله نخاعی با یک لوله تزریق شود، پمپ آن توسط جراحی تحت پوست شکم قرار می گیرد.

همچنین ممکن است برای کودک شما جهت کاهش ریزش بزاق دهان داروهایی تجویز شود. داروهایی مانند trihexyphenidyl ، scopolamine یا glycopyrrolate (رابینول، رابینول فورت) ممکن است مفید باشند، همانطور که تزریق بوتاکس به غدد بزاغی می تواند مفید باشد.

درمان

انواع درمان های غیر دارویی می تواند به فرد مبتلا به فلج مغزی کمک کند تا توانایی های عملکردی خود را افزایش دهد، مثل:

فیزیوتراپی: تمرین دادن ماهیچه ها و ورزش کردن ممکن است به بالا رفتن قدرت، انعطاف پذیری، تعادل، رشد حرکتی و تحرک فرزند شما کمک کند. همچنین شما یاد خواهید گرفت که چگونه به صورت ایمن نیازهای روزانه کودک خود را مثل حمام کردن و غذا دادن به آنها را انجام دهید.

برای یکی دو سال اول بعد از تولد، هم کاردرمانگر هم فیزیوتراپیست ها کمک هایی در زمینه کنترل کردن سر و بدن، غلتیدن و گرفتن چیزی، ارائه می دهند. بعد ها هر دو نوع درمانگر در زمینه ارزیابی استفاده از صندلی چرخدار دخیل خواهند بود. ممکن است استفاده از براکت و یا اسپیلنت برای کودک شما توصیه شود. بعضی از این وسایل کمکی در بهتر شدن عملکرد مثل پیشرفت در راه رفتن کمک می کنند.بقیه وسایل ها عضله های سفت و منقبض را کشش می دهند تا کمک کنند به بهبودی و جلو گیری از سفت و سخت شدن عضله ها.

کاردرمانی: کاردرمانگر با استفاده از استراتژی های متناوب و وسایل قابل تطبیق دهی، برای پیشرفت استقلال کودک شما در شرکت در فعالیت های روزانه و معمولی در محیط خانه و مدرسه تلاش می کنند.

وسایل قابل تطبیق دهی ممکن است شامل واکر، عصای چاهرپایه، سیستم های نشستن و یا صندلی های چرخدار الکتریکی باشد.

زبان و گفتاردرمانی: آسیب شناس زبان و گفتار می تواند به بهبود توانایی صحبت کردن به صورت واضح کودک شما و یا برقراری ارتباط با استفاده از زبان اشاره کمک کند. همچنین آسیب شناسان گفتار و زبان در صورت دشواری برقراری ارتباط برای کودک شما می توانند آن هارا برای استفاده از دستگاه های ارتباطی مثل کامپیوتر و سینت سایزر صدا آموزش دهند.

یکی دیگر از لوازم برقراری ارتباط می تواند یک تخته پوشیده از عکس هایی از لوازم و فعالیت هایی که کودک شما ممکن است در زندگی روزمره خود آنها را ببیند، باشد. با اشاره به عکس های روی تخته می شود جمله سازی کرد.

گفتاردرمان همچنین می تواند مشکلاتی که ماهیچه ها هنگام بلعیدن و غذا خوردن دارند را مشخص کند.

استراحت و سرگرمی درمانی: بعضی از کودکان ممکن است از درمان های تفریحی مانند اسب درمانی استفاده کنند. این نوع درمان می تواند به بهبود مهارت های حرکتی کودک شما، گفتار و رفاه احساسی او کمک کند.

جراحی یا سایر روش

ممکن است جراحی برای کاهش تنگی عضلات یا اصلاح نا هنجاری های استخوانی ناشی از اسپاستیک بودن آنها، مورد نیاز باشد. این درمان ها عبارتند از:

جراحی ارتوپدی: کودکان مبتلا به انقباض های شدید و یا ناهنجاری ها ممکن است نیاز به عمل جراحی بر روی استخوان ها و مفاصل داشته باشند تا دست ها، پاها و یا لگن آنها را در موقعیت های صحیح قرار دهند.

روش های جراحی نیز می تواند طول تاندون ها و عضلاتی که به دلیل انقباض های شدید بیش از حد کوتاه شده اند را افزایش دهند. این اصلاحات می تواند درد را کاهش دهد و تحرک را بهبود بخشد. این روش ها همچنین می تواند استفاده از واکر، براکت و با عصا را آسانتر کند.

اعصاب سخت: در برخی موارد شدید، که درمان های دیگر کمکی نمی کند، ممکن است جراحان عصب هایی را که به ماهیچه های اسپاستیک کمک می کنند را قطع کنند، در روشی که به آن ریشه بری موازی می گویند. این عمل عضله را آرام می کند و درد را کاهش می دهداما همچنین می تواند باعث بی حسی شود.

طب جایگزین

بعضی از کودکان و بزرگسالان مبتلا به فلج مغزی از برخی دارو های مکمل و یا جایگزین استفاده می کنند.

به عنوان مثال: اکسیژن درمانی با فشار بالا به طور گسترده ای برای درمان فلج مغزی، به رغم وجود شواهد محدودی از کارایی آن، مورد استفاده قرار می گیرد. این و دیگر درمان های اثبات نشده برای فلج مغزی باید با شک مورد بررسی قرار بگیرند.

آزمایش های بالینی کنترل شده مثل اکسیژن درمانی با فشار بالا، تمرینات ورزشی مقاومتی با استفاده از لباس های ویژه، حرکات تکمیلی به همراه کمک برای کودکان دارای شرایط خاص و بعضی تحریکات الکتریکی خاص، تا کنون از خود منفعتی قابل اثبات نشان نداده اند و به عنوان درمان های اصلی مورد قبول نیستند.

درمان با سلول های بنیادی برای درمان فلج مغزی به عنوان یک روش مورد بررسی قرار گرفته است، اما این روش هنوز درحال بررسی شدن برای اثبات بی خطر و موثر بودن آن می باشد. مطالعات در آمریکا و دیگر کشورها در حال بررسی امنیت و قابلیت انجام القاء بند ناف و سلول های بنیادی در کودکان مبتلا به فلج مغزی می باشد.

مقابله و حمایت

وقتی که تشخیص داده می شود که یک کودک دچار نا توانی می باشد، کل خانواده با چالش های جدیدی مواجه است. در ادامه مطلب نکاتی برای مراقبت از خودتان و فرزندتان ذکر شده است:

استقلال فرزندتان را تقویت کنید: هرگونه تلاش از سمت فرزندتان هرچقدر هم کوچک در جهت استقلال خودش را تشویق کنید. فقط به این خاطر که می توانید بعضی کار هارا سریعتر و آسان تر نسبت به فرزندتان انجام دهید، دلیل نمی شود آن کار را بکنید.

مدافع فرزندتان باشید: شما بخش مهمی از تیم مراقبت از فرزندتان هستید. از اینکه به جای فرزندتان صحبت کنید تشویش نداشته باشید و یا از پرسیدن سوالات سخت از پزشکان، درمانگران و معلمان فرزندتان نگران نباشید.

پشتیبانی پیدا کنید: یک دایره حمایتی می تواند تفاوت بزرگی در کمک به مبارزه با فلج مغزی و اثرات آن ایجاد کند. به عنوان والد، شما ممکن است نسبت به ناتوانی فرزندتان احساس غم و یا گناه داشته باشید.

 پزشک شما می تواند به شما کمک کند که گروه های پشتیبانی، سازمان ها و خدمات مشاوره ای را در جامعه خود پیدا کنید. فرزند شما همچنین می تواند از برنامه های پشتیبانی خانواده، برنامه های مدرسه و مشاوره بهره مند شود.

آماده شدن برای قرار ملاقات با دکتر

اگر فرزند شما تشخیص فلج مغزی داشته باشد، اینکه چگونه متوجه وضعیت فرزندتان می شوید ممکن است به شدت نا توانی فرزندتان، و یا اینکه آیا در طول دوران بارداری و زایمان عوامل خطرناکی وجود داشته است یا خیر، بستگی دارد.

چه کارهایی می توانید انجام دهید

  • علائم کنونی را بنویسید، حتی اگر بعضی از آنها مربوط به تشخیص فلج مغزی فرزندتان نباشد.
  • لیستی از داروها، ویتامین ها و مکمل های فرزندتان تهیه کنید.
  • یادداشت های بالینی، اسکن، نتایج آزمایشی و یا سایر اطلاعات مربوط به مراقبت بیماری فرزند خود را به مراقبین جدید فرزند خود بدهید.
  • اطلاعات کلیدی پزشکی خودتان و یا فرزندتان را از جمله شرایزپط مختلفی را که دارد را یادداشت کنید.
  • اطلاعات شخصی کلیدی از جمله تغیرات اخیر و یا عوامل استرس زا در زندگی فرزندتان را بنویسید.
  • سوالاتی برای پرسیدن از پزشکتان یادداشت کنید.
  • از یکی از افراد خانواده و یا دوستانتان بخواهید که شمارا همراهی کنند تا به شما در یادآوری آنچه که پزشک می گوید کمک کند.

از دکترتان چه انتظاری داشته باشید؟

پزشک شما ممکن است چندین سوال در هنگام ملاقات با شما، از شما بپرسد؛ از جمله:

  • شما در رابطه با رشد و پیشرفت فرزندتان چه نگرانی هایی دارید؟
  • کودک شما چگونه به لمس شدن پاسخ می دهد؟
  • آیا شما استفاده بیشتر از یک سمت بدن، توسط فرزندتان را مشاهده می کنید؟
  • آیا کودک شما به مراحل مهم رشدی مثل غلتیدن، چهاردست و پا راه رفتن، نشستن، ایستادن و یا راه رفتن و حرف زدن رسیده است؟

سوالاتی برای پرسیدن از پزشکتان

اگر که پزشک خانوادگی و یا متخصص اطفال شما معتقد است که کودک شما علائمی در راستای تشخیص فلج مغزی را نشان می دهد، ممکن است بخواهید در رابطه با سوالات زیر با اوصحبت کنید:

  • ما به چه آزمایش های تشخیصی نیاز داریم؟
  • چه زمانی نتیجه آزمایشات را خواهیم دانست؟
  • چه متخصصی را باید ببینیم؟
  • چگونه اختلالاتی را که معمولا با فلج مغزی مرتبط می شوند، تشخیص دهیم؟

آنچه شما می توانید در حال حاظر انجام دهید:

مهم است که در دوران کودکی فرزند خود را طبق برنامه ای منظم به مراکز سلامت کودک برای ارزیابی شدن ببرید. این ملاقات ها یک موقعیت مناسب برای دکتر فرزندتان است تا بتواند در تشخیص فلج مغزی و در زمینه های کلیدی که در زیر آورده شده است، تحت نظر قرار دهد:

  • رشد
  • تون عضلانی
  • قدرت عضلانی
  • هماهنگی
  • حالت و طرز ایستادن
  • مهارت های حرکتی مناسب سن
  • توانایی های حسی مانند بینایی، شنوایی و لمس کردن

آقای دکتر بهزاد امینی

آقای دکتر بهزاد امینی

...

ارسال دیدگاه