اختلالات یکپارچگی حسی و تعدیل حسی - کلینیک کاردرمانی و گفتار درمانی افق گیشا

اختلالات یکپارچگی حسی و تعدیل حسی

اختلالات یکپارچگی حسی و تعدیل حسی

در اکثر مباحث مشکلات یکپارچگی حسی، عملکرد گیرنده‏های حسی هنجار فرض می‌شود به عبارت دیگر اختلالات یکپارچگی حسی بیشتر شامل عملکرد حسی مرکزی است تا پیرامونی.

CNS

بنابراین وقتی درمورد مشکلات یکپارچگی حسی از جمله سیستم وستیبولار بحث می‌شود این نقایص معمولا بیشتر به ساختارها و مسیرهای CNSمربوط می‏شوند، (مثلا هسته‏ها و ارتباطات وستیبولار) تا گیرنده‏های وستیبولار (مثل مجاری نیم‌دایره، اوتریکول و ساکول).        

دسته‌بندی مشکلات یکپارچگی حسی

دسته‌بندی مشکلات یکپارچگی حسی به چند طریق مختلف توسط دانشمندان انجام شده. تقسیم‌بندی‌ای که در کتاب کاردرمانی در کودکان مورد بحث قرار گرفته، مشکلات یکپارچگی حسی را به 4 گروه تقسیم نموده است.

1. مشکلات تعدیل حسی

2. مشکلات تمییز و درک حسی

3. مشکلات تعادلی– عمقی

4. مشکلات برنامه‌ریزی حرکتی

این 4 گروه به صورت الگوهای مجزا مورد بحث قرار می‌گیرند. زیرا، با وجودی‌که آنها عمدتاً به همراه هم وجود دارند،

اما معمولا کودکان دچار مشکلاتی هستند که فقط به یکی از این الگوهای مربوط می‌شود. در هریک از این الگوها حیطه‌ی مشکلات مجزایی وجود دارد که هنگام طرح مداخله‌ی درمانی باید ملاحظات خاص آن در نظرگرفته شود.https://www.healthychildren.org/English/health-issues/conditions/developmental-disabilities/Pages/Sensory-Integration-Therapy.aspx

مشکلات تعدیل حسی

CNS دارای مکانیسم خودتنظیمی ‏می‏باشد و تمایل به ایجاد پاسخ متناسب با محرک حسی دارد.

در اختلال تعدیل حسی آنچه که فرد انتظار دریافت آن را دارد از آنچه در عمل دریافت می‏کند متفاوت است.

در سال 1988 این نظریه مطرح شد که طیفی از پاسخ‌دهی حسی وجود دارد که یک انتهای آن پاسخ‌دهی کم و انتهای دیگرش بیش پاسخ‌دهی است. حد مطلوب آگاهی و هشیاری در وسط این طیف قرار دارد .

عمده‌ی فعالیت‏های افراد در همین حد وسط رخ می‌دهد ولی به هر حال هر فردی طی روز نوساناتی را نیز در این طیف تجربه می‌کند. در این مدل، اختلال زمانی رخ می‌دهد که نوسانات فرد بیش از حد، یا عملکرد فرد متمایل به یکی از دو انتها باشد.https://www.ofoghclinic.ir/sensory-integration/

طیف حسی

فردی که عملکردش به سمت انتهای پاسخ‌دهی کم باشد، ثبت حسی ضعیفی دارد، این فرد نمی‌تواند به محرکاتی که توجه اکثر مردم را جلب می‌کند توجه کند و به نظرمی‌رسد که نیاز به محرک حسی شدیدتری دارد. در نقطه مقابل طیف بیش پاسخ‌دهی است که فرد دچار تدافع حسی است. این فرد با محرکات حسی معمولی دچار استرس و فشار بیش از حد می‌گردد.

یکی از مهمترین و اساسی ترین مشکلات کودکان اتیسم همین تعدیل حسی می باشد که در صورت عدم درمان بر روی سایر عملکردهای شناختی و چگونگی ارتباط کودک با محیط تاثیر میگذارد. کاردرمانگران مرکز کاردرمانی افق مرزداران در غرب تهران بصورت تخصصی بر روی عملکرد حسی کودکان مداخله می کنند. این مداخلات بسته به شرایط کودک بصورت ماساژ، بازی، آموزش به خانواده و سایر موارد می تواند باشد.

آقای دکتر منصور نوری

آقای دکتر منصور نوری

فارالتحصیل دکتری تخصصی کاردرمانی از دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران

ارسال دیدگاه